کتاب «نظریه رفاه، کنش عمومی و ارزش‌های اخلاقی: مروری بر تاریخچه اقتصاد رفاه» مجموعه‌ای از مقالات تخصصی است که یکی از پایدارترین و در عین حال مناقشه‌ برانگیزترین مفروضات اقتصاد رفاه مدرن را به چالش می‌کشد: ادعای خنثی بودن این علم نسبت به ارزش‌های اخلاقی. نویسندگان با نقد این ادعا که می‌توان رفاه کلی جامعه را منحصراً بر اساس مطلوبیت‌ها، رضایت یا ترجیحات فردی سنجید، استدلال می‌کنند که چالش‌های واقعی نظام‌های رفاهی مانند طراحی نظام مالیاتی، بیمه اجتماعی یا سیاست‌های توزیع درآمد، ناگزیز نیازمند ارزیابی‌هایی فراتر از مطلوبیت صِرف و مستلزم داوری‌های اخلاقی‌اند. آن‌ها با بررسی متفکران مختلف تاریخ اقتصاد نشان می‌دهند که اقتصاددانان چگونه میان تعهدات نظری و دغدغه‌های عملی و اخلاقی خود دچار شکاف و تضاد شده‌اند.

کتاب با تمرکز بر اهمیت «اخلاقی شدن اقتصاد»، بر ضرورت در نظر گرفتن ارزش‌های ذاتی مانند برابری، عدالت، و حقوق بشر در ارزیابی‌های سیاستی، به‌ویژه در حوزه‌های توسعه پایدار و «تغییرات عادلانه» زیست‌محیطی تأکید می‌کند؛ و از اقتصاددانان می‌خواهد با بیان صریح قضاوت‌های ارزشی خود به‌جای پنهان کردن آن‌ها در مدل‌های ریاضی، زمینه را برای یک گفتگوی بین‌رشته‌ای غنی‌تر با فیلسوفان اخلاق فراهم سازند. سرانجام، اقتصاد باید ماهیت خود را به عنوان یک «علم اخلاقی» بپذیرد؛ علمی که در آن، کارایی و عدالت مفاهیمی ذاتاً درهم‌تنیده‌اند که هدف نهایی آن نه بهینه‌سازی محض، بلکه بهبود رفاه انسانی در معنایی جامع است.

موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی ترجمه کتاب حاضر را در راستای مأموریت خود برای تقویت مبانی نظری و هنجاری سیاست‌گذاری رفاهی در ایران منتشر می‌کند. هدف مؤسسه، پشتیبانی از سیاستگذاری اجتماعی با اتکا بر شواهد علمی است، اما با پذیرش صریح این واقعیت که سنجش و طراحی سیاست‌های بیمه اجتماعی، ناگزیر بر ارزش‌هایی چون عدالت، برابری، کرامت انسانی و مسئولیت بین‌نسلی تکیه دارد. بازخوانی تاریخیِ «اقتصاد رفاه» در این اثر نشان می‌دهد جدایی بین کارایی و عدالت یک دوگانۀ کاذب است؛ دریافتی که با اولویت‌های نهادی همچون کاهش نابرابری، پایداری مالی و اجتماعی نظام رفاه، و گذارهای عادلانه در مواجهه با تحولات جمعیتی، دیجیتال و زیست‌محیطی هم‌راستاست. این کتاب با برجسته کردن ضرورت گفت‌وگوی اقتصاد با اخلاق، پشتوانه‌ای برای رویکرد بین‌رشته‌ای موسسه در سیاستگذاری اجتماعی عادلانه و مبتنی بر پژوهش فراهم می‌کند.