تاثیر کرونا بر استانداردهای اعتباربخشی بیمارستان

دکتر فرنوش سیاحی* - هوشنگ شاهمرادی**

پس از اعلام ورود ویروس کرونا به کشور و سپس وقوع اپیدمی آن، آثار مخرب این ویروس خطرناک جلوه گر شدند. آثار اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، اثرات آن بر دستگاه‌های دولتی، نظامی، خدماتی و سایر موارد. بیمارستان‌ها در ابتدا با موج مراجعه کنندگانی که احساس می‌کردند به کرونا مبتلا شدند مواجه شدند و سپس با افزایش آگاهی عموم مردم بیمارستان‌ها با راهروهای خلوت روبرو شدند. لوازم حفاظت فردی کمیاب شدند و گروه‌های مردمی و جهادی در تلاش تهیه و توزیع عادلانه لوازم حفاظت فردی برآمدند. موسسات علمی و پژوهشی به بررسی آثار مخرب این اپیدمی از جهات مختلف پرداختند، اما تاثیر کرونا بر استانداردهای اعتباربخشی و یا بالعکس آن موشکافی نشد. حال آنکه با نگاهی دقیق به آثار مثبت و منفی این ویروس کشنده بر استقرار استانداردهای اعتباربخشی پی میبریم.

کرونا-اعتباربخشی

  • سیاست‌های اصلی مراکز درمانی:

طبق سنجه‌ها و استانداردهای اعتباربخشی، بیمارستان‌ها مکلف به تدوین سیاست‌های اصلی خود با توجه به سیاست‌های سازمان‌های بالادستی هستند. این امر همراه و همراستا با تدوین سند استراتژیک و تعیین اهداف کلان و استراتژی‌های بیمارستان است. با شیوع ویروس کرونا تمام اهداف و سیاست‌های اصلی بیمارستان‌ها تحت الشعاع قرار گرفت و مراکز درمانی حداکثر پتانسیل خود را در مسیر مبارزه با این ویروس صرف نمودند.

  • کمبود منابع:

هجوم بیماران و افرادی که احساس می‌کردند دچار بیماری شده اند در روزهای ابتدایی اعلام رسمی ورود ویروس به کشور، منجر به کمبود شدید لوازم حفاظت فردی و عدم همخوانی امکانات و نیازهای ارائه دهندگان و گیرندگان خدمت و در نهایت ایجاد مخاطرات محیطی برای کارکنان و مراجعه کنندگان مراکز درمانی شد. کمبود لوازم حفاظت فردی مانعی در مسیر رعایت استانداردهای ارتقاء سلامت کارکنان و ایمنی بیمار شد که نتیجه آن ابتلای برخی پرسنل در رسته‌ها و گروه‌های مختلف بود.

  • منابع انسانی:

با شیوع ویروس، تعدادی از کادر درمان دیگر تمایلی به ماندن در بیمارستان‌ها و ادامه ارائه خدمت به بیماران نداشتند و به رابطه استخدامی خود با مراکز درمانی پایان داده و بیمارستان‌ها دچار کمبود نیروی انسانی آموزش دیده شدند که‌این مساله نیز منجر به اختلال در رعایت استانداردهای نیروی انسانی، مدیریت منابع انسانی و مدیریت پرستاری گردید.

یکی دیگر از اثرات کرونا بر منابع انسانی، ظهور پتانسیل‌های ارزشمند و بی بدیل در هر سازمان‌های ارائه کننده خدمات بهداشتی درمانی است که امید آن می‌رود با اتخاذ شیوه‌های نامناسب مدیریت در بیمارستان‌ها باردیگر از دست نروند.

  • فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی:

همزمان با خروج برخی از نیروهای بیمارستان‌ها از این مراکز و کمبود لوازم حفاظت فردی، فرهنگ سازمانی بیمارستان‌ها از بیمارمحوری به سمت فرهنگ جان برکفان حوزه سلامت تغییر مسیر داد. کادر درمان به عنوان مدافعان سلامت مردم، هم ردیف و هم تراز با مدافعان امنیت قرار گرفتند. نگاه عامه مردم به کادر درمان از کادر صرفا منفعت طلب به کادر جان بر کف و از خود گذشته تغییر نمود و انس و الفت عمیقی بین پرسنل کادر بهداشتی درمانی و بیماران ایجاد شد. کادر درمان با ارتباط موثر، اطمینان بخش روی گشاده از رفتار حرفه‌ای، تعهد و حقوق انسانی استقبال نمودند. چیزی که تاکنون در بیمارستان‌ها آنچنان مورد پذیرش واقع نبود. از طرفی عموم جامعه و مردم ارتباط عاطفی با پرسنل کادر درمان برقرار نموده و غمخواری درمانگران شدند.

تعهد، وفاق و همدلی سازمانی به تبدیل شدن هر قهرمان سلامت به یک مدیر موفق، نشاط سازمانی، وفاق و همدلی در کارگروهی و رفتار حرفه‌ای منطبق بر استانداردهایی که در گذشته تحقق آنها آرمانی و شعارگونه تلقی می‌شد کم نمود.ئ

 

  • طبابت مبتنی بر شواهد:

با شیوع ویروس کرونا، سازمان‌ها و نهادهای ذیربط به تدوین و صدور دستورالعمل‌های مختلف در راستای پیشگیری و درمان بیماران پرداختند و بیمارستان‌ها و درمانگران مکلف به رعایت این دستورالعمل‌ها شدند. این در صورتی است که تا قبل از شیوع این بیماری نیز طبابت مبتنی بر گایدلاین مورد توجه اعتباربخشی بود و درمانگران ملزم به رعایت این گایدلاین‌ها بودند، اما همیشه با مقاومت گروه درمانگر روبرو میشد.

برخلاف دوران قبل از شیوع ویروس کرونا، امروز تمام پزشکان و پرستاران آخرین منابع ملی و جهانی مراقبت و درمان کرونا را مستمرا پیگیری می‌نمایند و این گایدلاین‌ها را اجرا می‌کنند. فضای بیمارستان‌ها سرشار از تبادل دانش روز پزشکی مبتنی بر شواهد می‌باشد.

  • کنترل عفونت:

علیرغم تاکیدات اعتباربخشی، زمانی در بیمارستان‌ها شاخص 40 درصدی رعایت بهداشت دست در بین پرسنل یک موفقیت محسوب می‌شد. اما امروزه با شیوع این بیماری جریان عرضه و تقاضا کاملا متفاوت شده است. یعنی تقاضا برای تامین لوازم حفاظت فردی و لوازم شستشوی دست از جانب پرسنل به مدیران بیمارستان است، چیزی که تا قبل از شیوع کرونا بالعکس بوده است. امروزه هریک از کارکنان در زمینه رعایت بهداشت دست و استفاده از لوازم حفاظت فردی می‌توانند یک مدرس باشند.

 

* مدیرعامل بیمارستان فوق تخصصی البرز کرج

**مسئول بهبود کیفیت و اعتباربخشی بیمارستان فوق تخصصی البرز کرج