نشست «بررسی علمی ویروس کرونا و  پیشگیری از ابتلا به آن» برگزار شد.

دکتر محمدمهدی گویا، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در نشست «بررسی علمی امکان شیوع ویروس کرونا و راهکارهای پیشگیری از ابتلا به آن» در موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی اعلام کرد، سیستم بهداشت و درمان در سراسر کشور آمادگی کامل برای پیشگیری و مقابله با کرونا دارد.

به گزارش روابط عمومی موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی، نشست «بررسی علمی امکان شیوع ویروس کرونا و راهکارهای پیشگیری از ابتلا به آن»، با سخنرانی دکتر محمدمهدی گویا، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در سالن نشست‌های موسسه برگزار شد.

در این نشست دکتر گویا، ابتدا توضیحاتی در مورد ویروس کرونا و انواع آن ارائه کرد و گفت:  ویروس‌های خانواده کرونا به‌صورت عمومی و معمول بسیار شایع هستند و دومین علت ابتلا به آنفولانزا، در عمده کشورهای جهان هستند و در بیشتر موارد خطر چندانی را متوجه انسان نمی‌کنند. اما در مواردی انواعی از ویروس‌های کرونا با تغییر ژنتیکی ظهور کرده‌اند که  بسیار خطرناک هستند و نگرانی‌های زیادی حتی در سطح جهانی ایجاد کرده‌اند.

دکتر گویا در ادامه به تاریخچه ظهور ویروس‌های کرونای تغییریافته پرداخت و گفت: « اولین بار در سال 2002 یک ویروس کرونای تغییریافته پیدا شد که به ویروس سارس تبدیل شد و مرگ ده درصد از مبتلایان را به همراه داشت. مخزن این ویروس گربه‌ها و ویروس‌های خاصی در چین بود که پس از انتقال به انسان، به‌سرعت انتقال پیدا کرد. اما با مجموعه‌ای از اقدامات بهداشتی ویروس کنترل شد. نوعی بعدی آن رد سال 2012 در عربستان دیده شد. منشأ این ویروس هم خفاش‌ها و شترها بودند. این ویروس هنوز هم در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس قربانی می‌گیرد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، در ادامه به ویروس کرونای جدید پرداخت و گفت: این ویروس از در چین برای اولین بار پیدا شده است و در اوایل بنا به دلایلی، یا پنهان‌کاری و یا عدم‌تشخیص، اعلام نشد. به همین دلیل شیوع پیدا کرد.  منشأ نهایی این ویروس مشخص نیست، اما گفته می‌شود این ویروس از آبزیان نشأت گرفته است. این بیماری از آبزیان یا خفاش به انسان منتقل شده است و انتقال از انسان به انسان به‌صورت انفجاری انجام شده است.

دکتر گویا افزود: جمعاً تابه‌حال 26 کشور این بیماری را گزارش کرده‌اند که مبتلایان یا اکثراً چینی و یا مسافر چین بوده‌اند. در خاورمیانه تنها کشوری که ابتلای به این ویروس را گزارش کرده است، کشور امارات متحده عربی است. در چین تابه‌حال 37251 نفر مبتلا شده‌اند و در بقیه نقاط جهان این آمار به 307 نفر رسیده است.

این متخصص بیماری‌های عفونی در مورد نگرانی‌های بین‌المللی گفت: سازمان جهانی بهداشت در دومین جلسه خود در مورد بیماری کرونا و پس از ابتلای افراد بیشتری به این ویروس، آن را  به‌عنوان یک بیماری با دغدغه بین‌المللی اعلام کرد که نیازمند حفاظت و اقدامات خاص در سطح ملی و بین‌المللی است.

بااین‌وجود دکتر گویا بر این باور است  که میزان کشندگی ویروس کرونا زیاد نیست و صرفا در حد و حتی کمتر از ویروس آنفولانزایی است که چند ماه قبل در ایران شایع شده بود. تابه‌حال 2.2 درصد از مبتلایان به این ویروس فوت کرده‌اند. دکتر گویا افزود: عمده نگرانی‌ها در مورد ویروس کرونا به مواردی برمی‌گردد که علائم کمتری دارند. این افراد عموماً به پزشکان و بیمارستان‌ها مراجعه نمی‌کنند و در خود نیازی برای این کار احساس نمی‌کنند. در این موارد امکان بیشتری برای اشاعه و گسترش ویروس وجود دارد. انتشار انفجاری ویروس یک ویژگی خاص دیگر  دارد و آن‌هم تغییرات ژنتیکی جدید است. با بالا رفتن تعداد انتقالات ویروس، احتمال جهش ویروس بیشتر می‌شود، البته معلوم نیست ویروس قوی‌تر می‌شود یا ضعیف‌تر.

 در ادامه دکتر گویا به امکان پیش‌بینی دوران ابتلا به ویروس پرداخت و عنوان کرد در مورد آنفولانزا می‌توان حداقل دو هفته را پیش‌بینی کنیم که در این دو هفته چه اتفاقی برای بیمار می‌افتد و چگونه بهبود پیدا می‌کند اما در مورد ویروس کرونا امکان پیش‌بینی وجود ندارد.  دوره نهفتگی این ویروس 2 الی۱۴ روز و به‌طور متوسط 6 روز است. در این 6 روز فرد مبتلا می‌تواند دیگران را هم مبتلا می‌کند.

در ادامه دکتر گویا توصیفی آماری از مبتلایان به این بیماری ارائه داد و گفت:  ۱۵ درصد افراد مبتلا به بیماری با علائم در حد متوسط خیلی سریع مرخص می‌شوند. ۲۶ درصد به  ICUمنتقل می‌شوند و از موارد بستری در بیمارستان‌ها، ۴ درصد جان خود را از دست می‌دهند.اکثر افراد مبتلا از ۲۶ تا ۹۲ سال و به‌طور متوسط ۵۲ ساله بوده‌اند. متوسط افرادی که در ICU بستری شدند، ۶۶ سال است و افرادی که خارج از ICU ۵۱ سال است. همین‌طور احتمال ابتلا به این بیماری در بچه‌های کوچک، کمتر است. همچنین ۴۵ درصد مبتلایان خانم‌ها و ۵۵ درصد آقایان بوده‌اند.

در ادامه رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، به علائم بیماری کرونا اشاره کرد و گفت:  اولین علامت بیماری تب شدید و در مرحله دوم سرفه‌های خشک است. این سرفه‌ها برخلاف سرماخوردگی که سرفه‌های خلط دار است، بیشتر سرفه‌های خشک و آزاردهنده است. در فرم شدید علائم بیمار به‌سوی تنگی نفس و در مواردی اسهال و تهوع دیگر علائم گوارشی سیر می‌کند. در موارد خیلی شدید افراد دچار سندروم زجر تنفسی می‌شوند. یکی دیگر از علائم این بیماری آریتمی قلبی است.

دکتر گویا در ادامه به تولید کیت‌های تشخیص بیماری اشاره کرد و افزود: کیت تشخیصی برای بیماری کرونا ویروس تولید شده و در اختیار کشورها قرار گرفته است. این کیت اکنون در دسترس ایران هم قرار گرفته است. اما در مورد داروها و واکسن‌های این ویروس تابه‌حال اخبار قابل‌اعتمادی وجود ندارد. داروهای جدیدی اعلام شده است اما برای قضاوت در مورد آن‌ها و اعتماد به آن‌ها زود است.

دکتر گویا در ادامه به گروهی از افراد اشاره کرد که عامل انتشار گسترده ویروس  یا Super spreaders نامیده می‌شوند و گفت:  مورد شناخته‌شده منتشرکنندگان بزرگ، کادرهای بیمارستان هستند. در مواردی که بیمارستان‌ها فاقد امکانات کافی برای کنترل بیماری هستند و یا کادر بیمارستان‌ها  اقدامات پیشگیری و حفاظت از خود را به‌خوبی انجام نمی‌دهند، مبتلا به ویروس می‌شوند و آن را به افراد بیشتری در داخل و بیرون از بیمارستان منتقل می‌کنند. دیگر افراد منتشرکننده بزرگ این ویروس، هنوز مشخص نشده‌اند.

 دکتر گویا ضمن اشاره به اقدامات وزارت بهداشت در فرودگاه‌ها اعلام کرد: همکاران وزارت بهداشت در فرودگاه‌ها حضور دارند و سه نوع اقدام در رابطه با  مسافران ورودی به کشور انجام می‌دهند. در مورد اول افرادی که علائمی از خود نشان داده باشند ولی علائم شدید نباشد و یا از مبدأ چین و بدون علائم وارد شده باشند، تحت نظر قرار می‌گیرند اما مرخص می‌شوند و به مدت دو هفته با آن‌ها تماس گرفته می‌شود و به آن‌ها توصیه می‌شود که از خانه خارج نشوند. مورد دوم برای افرادی است که دارای علائم ضعیف هستند. از آن‌ها نمونه‌گیری ترشحات حلق انجام می‌گیرد و برای آزمایش ارسال می‌شود. این افراد هم مرخص می‌شوند، اما تحت نظارت بیشتری هستند و به‌صورت مرتب تا دو هفته از ظرف مأموران وزارت بهداشت با آن‌ها تماس گرفته  و معاینه می‌شوند. گروه سوم افرادی هستند که علائم شدید بیماری را دارند. این افراد به بیمارستان منتقل می‌شوند تا تشخیص بیماری و درمان آن انجام شود.

 دکتر گویا ضمن تاکید بر  تلاش و کوشش همکاران وزارت بهداشت برای کنترل بیماری و پیشگیری از ورود آن به ایران، افزود: ما هرگز بر این باور نیستیم که بتوانیم از ورود بیماری جلوگیری کنیم. بلکه وظیفه ما کاهش احتمال مبتلا به آن است. درواقع تمام تلاش خود را برای جلوگیری از ورود آن به ایران انجام می‌دهیم، اما بااین‌وجود صد درصد اطمینان از عدم ورود آن نخواهیم داشت.

وی همچنین با اشاره به اطلاع‌رسانی و اثرات آن بر روی کنترل بیماری گفت: بخش قابل‌توجهی از موارد ابتلا به ویروس کرونا با اطلاع‌رسانی کاهش پیدا می‌کند. توصیه‌ها و دستورالعمل‌های وزارت بهداشت به تمامی بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و سازمان‌هایی که با بیماران سروکار دارند و همچنین ارتش و نیروهای مسلح و نظامی اعلام شده است.

 دکتر گویا در مورد جلوگیری از ورود شهروندان چین به ایران و همچنین جلوگیری از مسافرت شهروندان ایرانی به چین گفت: ما با سفارت چین وارد گفت‌وگو شده‌ایم و تمهیداتی برای این موارد اندیشیده شده است. بااین‌وجود چین یکی از شرکای تجاری بزرگ ایران است. ما بر این باور هستیم که نباید به مسافرت و تجارت با چین آسیب برسانیم.

 دکتر گویا همچنین در پاسخ به پرسشی در مورد استفاده از ماسک گفت:  ماسک‌های عادی تاثیر چندانی در جلوگیری از انتقال ویروس کرونا ندارند. ماسک‌های پیشرفته هم برای مردم عادی جامعه نیست و کسانی از ماسک استفاده می‌کنند که یا با بیماران سروکار دارند و یا خود بیمار هستند. تنها ماسک‌هایی قابلیت جلوگیری از انتقال این بیماری را دارند که ویژگی‌های خاصی را داشته باشند که نمونه آن ماسک‌های جراحی است.

همچنین دکتر گویا در مورد این سؤال که چرا در چین همه افراد از ماسک استفاده می‌کنند، گفت: استفاده از ماسک در چین، به مقابله با ویروس کرونا برنمی‌گردد؛ بلکه استفاده از ماسک یک فرهنگ عمومی در چین است و عمده دلایل استفاده از آن برای حفاظت در برابر آلودگی هوا است که شهرهای بزرگ به آن مبتلا هستند.  

در انتها دکتر گویا از مسئولان موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی برای برگزاری این نشست تشکر کرد و آمادگی خود را برای حضور در نشست‌های آتی برای اقشار مختلف مردم اعلام کرد.