شماره 49 فصلنامه تامین اجتماعی منتشر شد.


به گزارش روابط عمومی موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی، شماره 49 فصلنامه تأمین اجتماعی، پاییز 1397 با سردبیری حسین راغفر منتشر شد. انتشار فصلنامه تأمین اجتماعی پس از وقفه‌ای چندساله، از ابتدای سال 1397 از سر گرفته شد و شماره اخیر، سومین شماره دوره جدید انتشار آن است.
در این شماره مقالاتی در حوزه رفاه، سیاست‌گذاری و تأمین اجتماعی با تمرکز بر تحریم‌ها منتشر شده است. مقاله اول با عنوان «برنامه‌های رفاهی برای تعدیل اثرات تحریم» توسط گروهی از همکاران معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تألیف شده است و در آن برنامه‌های معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای تعدیل اثرهای تحریم و به‌طورکلی توانمندسازی جامعه و افزایش سطح رفاه اقشار فرودست تشریح شده است و تصویری از تأثیر تحریم‌ها بر سطح معیشت و رفاه مردم ارائه شده است. سپس هر یک از این برنامه‌ها (برنامه حمایت غذایی، برنامه تضمین حداقل درآمد، مشاغل عمومی، یکپارچه‌سازی نظام حمایت اجتماعی) تشریح شده‌اند.
مقاله دوم با عنوان «ارزیابی تأثیر تحریم‌های آمریکا بر امنیت غذایی خانوارهای ایرانی»، اثرات تحریم‌ها بر روی قیمت و کیفیت اقلام غذایی و رفاه و امنیت غذایی خانوار ایرانی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که پس از اعمال تحریم‌های سال 1389، کالری دریافتی کمتر از استاندارد، از دهک اول به سمت دهک چهارم پیش رفته است؛ یعنی امنیت غذایی خانوارهای شهری کاهش یافته است؛ درحالی‌که امنیت غذایی خانوارهای روستایی ازنظر شاخص کلی امنیت غذایی بهبود یافته است.
مقاله سوم با عنوان «فراتحلیل پژوهش‌های رضایت سنجی و ارزیابی عملکرد سازمان تأمین اجتماعی» به‌مرور فراتحلیلی و نظام‌مند بر مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده درباره رضایت‌سنجی و ارزیابی عملکرد مرتبط با سازمان تأمین اجتماعی طی دوره زمانی 1373 تا 1396 می‌پردازد و به این پرسش اصلی پاسخ می‌دهد که پژوهش‌های انجام‌شده چه ویژگی‌هایی داشته‌اند و مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی ذینفعان سازمانی و عملکرد کاری و سازمانی چه بوده‌اند؟ نتایج این مقاله حاکی از این است که «کیفیت خدمات درمانی، پاسخ‌گویی کارکنان، وضعیت امکانات و تسهیلات» مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی شهروندان خدمت گیرنده از سازمان و «اجرای طرح پِرکیس، ماهیت کار و پرداخت حقوق و دستمزد» مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی کارکنان سازمان بوده‌اند.
مقاله چهارم با عنوان «چالش حکمرانی در صندوق‌های بازنشستگی» به آسیب‌شناسی صندوق‌های بازنشستگی با تکیه بر ادبیات اقتصاد مالی و نظریه نمایندگی پرداخته و ابعاد مختلف چالش حکمرانی در صندوق‌های بازنشستگی را واکاوی کرده است. چالش اصلی حکمرانی در صندوق‌های بازنشستگی را می‌توان در اثربخش نبودن سازوکارهای بیرونی حکمرانی دانست که نیاز به کارآمد بودن سازوکارهای درونی حکمرانی و به‌طور خاص، هیئت‌امنای صندوق را دوچندان می‌کند. به‌علاوه، با توجه به آسیب‌شناسی انجام‌شده، برخی تجارب و راهکارهای بالقوه برای اصلاح ساختار حکمرانی در صندوق‌های بازنشستگی ارائه شده است.
مقاله پنجم با عنوان «تعیین و بررسی عوامل مؤثر بر حوادث ناشی از کار ثبت‌شده در سازمان تأمین اجتماعی کشور و ارزیابی هزینه‌های اقتصادی آن در طول سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴» به تعیین و بررسی عوامل مؤثر بر حوادث ناشی از کار ثبت‌شده در سازمان تأمین اجتماعی کل کشور و ارزیابی هزینه‌های اقتصادی آن در طول سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ می‌پردازد. نتایج این مقاله نشان می‌دهد که برحسب آمار تأمین اجتماعی، درصد افراد حادثه‌دیده به نسبت بیمه‌شده، طی پنج سال؛ ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴، تقریباً ثابت بوده است. به‌طوری‌که ضریب شیوع حادثه در سال ۹۰، ۱٫۸۸ و در سال ۹۴ با سیر نزولی به ۱٫۴۷ کاهش پیدا کرده است. همچنین در بررسی حوادث برحسب نوع حادثه حدود ۶۰ درصد موارد حوادث مربوط به بریدگی و قطع عضو، سقوط و لغزیدن و گیرکردن داخل یا بین اشیا است. سال ۹۲ بیشترین آمار ازکارافتاده کلی و فوت را بین این پنج سال برحسب شاخص دالی و ANSI (به ترتیب ۱۱۹۹۴ و ۵۲۲۴ سال) داشته است. مجموع ارزش فعلی تعهدات سازمان (سال ۱۳۹۶) تقریباً از سال ۱۳۹۰ تا سال ۱۳۹۲ حالت صعودی داشته است و در سال ۱۳۹۲ تقریباً با هزینه انسانی معادل ۸۹/۸۶ میلیارد تومان بیشترین هزینه در بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۹۴ را برای سازمان در بردارد.


مقاله ششم با عنوان «چالش‌های برون‌سپاری ارائه خدمات سلامت به بخش خصوصی از دیدگاه کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد: یک مطالعه کیفی» به بررسی و شناسایی چالش‌های برون‌سپاری خدمات سلامت به بخش خصوصی می‌پردازد. نتایج این مقاله نشان می‌دهد که برون‌سپاری خدمات سلامت به بخش خصوصی با چالش‌های زیادی روبه‌رو است و رفع آن‌ها می‌تواند گام بزرگی در ارتقای کیفیت خدمات سلامت باشد. مشکلات ساختاری از موضوع‌های اصلی و پردامنه مطرح‌شده از طرف مصاحبه‌شوندگان بوده و بر این اساس نویسندگان پیشنهاد می‌کنند، مدیران قبل از اجرای طرح‌های برون‌سپاری، تمهیدات لازم به‌منظور دوری هرچه بیشتر از این چالش‌ها را در نظر بگیرند.
مقاله هفتم با عنوان «بررسی برخی از رفتارهای شکایت‌آمیز مشتریان خدمات بیمارستانی و عوامل مرتبط با آن (مطالعه موردی: مرکزهای درمانی تأمین اجتماعی شهر قم)» به بررسی رفتار شکایت‌آمیز مشتریان خدمات بیمارستانی و عوامل مرتبط با آن در مراکز درمانی تأمین اجتماعی می‌پردازد. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که کیفیت خدمات و رفتار کارکنان و همچنین کیفیت امکانات فیزیکی بر رفتار شکایت‌آمیز مراجعه‌کنندگان تأثیر معناداری دارد. همچنین در ارزیابی وضعیت کیفیت خدمات مشخص شد که کیفیت خدمات در مکان‌های موردمطالعه از سه جنبه کیفیت خدمات، رفتار کارکنان و امکانات فیزیکی در وضعیت مناسبی قرار دارد.
مقاله بعدی با عنوان «طراحی نظام مدیریت جانشین‌پروری در سازمان تأمین اجتماعی (موردمطالعه: اداره کل تأمین اجتماعی غرب تهران بزرگ)» به طراحی نظام مدیریت جانشین‌پروری در سازمان تأمین اجتماعی می‌پردازد. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان و متخصصین در امور بیمه تأمین اجتماعی در اداره کل غرب تهران بزرگ هستند. نتایج این مقاله نشان می دهد که طرح جانشین‌پروری در سازمان تأمین اجتماعی (اداره کل غرب تهران بزرگ) می‌تواند پست‌های مدیر/ معاون اداره کل، رئیس شعبه/ رئیس اداره تخصصی، معاون شعبه/ کارشناس متخصص و مسئولین واحدهای اجرایی را در برگیرد و مسئولیت اصلی اجرای طرح جانشین‌پروری و بازبینی آن نیز به عهده اداره نظارت و ارزشیابی سازمان می‌باشد.
مقاله نهم با عنوان «حمایت و حفاظت از حقوق بشر: مسائل حقوق بشر ازجمله روش‌های مختلف بهبودِ برخورداریِ مؤثر از حقوق بشر و آزادی‌های اساسی» بحثی نظری در مورد مسائل و مشکلات خصوصی‌سازی و نسبت آن با دموکراسی می‌پردازد. نتایج این مقاله نشان می‌دهد که خصوصی‌سازی مبتنی بر فرض‌هایی است که اساساً با فرض‌های زیربنای رعایت حقوق بشر نظیر شأن و برابری تفاوت دارد. هدف اصلی در خصوصی سازی، کسب سود است و ملاحظاتی مانند برابری و عدم تبعیض به‌ناچار نادیده گرفته می‌شوند، محدودیت‌های نظارتی و غیر نظارتی را مانع کارایی می‌دانند و پاسخ‌گویی، در بهترین حالت، با نتایج اقتصادی مغایرت دارد. دارندگان حق به ارباب‌رجوع تبدیل می‌شوند و اقشار فقیر، نیازمند و رنج‌کشیده به حاشیه رانده می‌شوند.
برای مطالعه مقالات مذکور می‌توانید به سایت فصلنامه تامین اجتماعی مراجعه فرمایید.